(روستای فخراباد) موقعیت جغرافیایی:53 درجه و 40 دقیقه طول و 32 درجه و 19 دقیقه عرض جغرافیایی و ارتفاع آن ازسطح دریا،1479 متر می باشد. فخراباد از بدو امر بر اساس اختلاف بوجود آمده؛چنانکه تعصب محله بالا و پایین داشتن هنوز محکم و پا برجاست.البته این دو دستگی به شدت و حدت قدیم نیست.اصل این تفرقه اینگونه شکل گرفته است:((خواجه فخرالدین و خواجه معصوم دو برادر از نوادگان خواجه نصیر الدین توسی بوده و به دلیل بیماری لاعلاج خواهرشان از شیراز،عازم این سرزمین میگردند؛زیرا طبیب آن زمان،مداوای مریضه را خوابیدن بر نوعی گیاه که در عقدا یافت میگردید،دانسته بود.(گونه ای از نی تازک و شکننده که در محل های باتلاقی روییده و اصطلاحا به آن پیزیری می گویند.)لذا دوبرادر عازم عقدا گردیده و چون مدت درمان خواهرشان طولانی می گردد،خواجه فخرالدین برای رفع بیکاری در دره ای که امروزه فخراباد نام گرفته است؛شروع به حفر چاه و قنات می نمایید.وقتی چاه مذکور به آب می رسد اخوی دیگر نیز به فاصلهپانصد متری او اقدام به حفر چاه می نماید و به همین امر موجب اختلاف بین آنها و به جنگ و دعوا می کشد.برادران جهت حل نمودن منازعه،به حاگم وقت شیراز که خویشاوندشان بوده است،پناه می برده و حاکم نیز برای رفع اختلاف موجود،حکم نمود هر دو قنات آبش بطور مساوی بین طرفین تقسیم میگردد تا اگر قنات ها بر روی هم اثری نهادند ضرر به صورت یکسان عاید شود.این حکم هنوز هم پابرجاست، گرچه حکمیت ظاهرا موفق عمل نمود؛اما ریشه اختلاف را نسوزانده؛بلکه به صورت کینه ای عمیق میراث آیندگان گردید.آبیاری مزارع روستا،با استخربندی انجام می پذیرد.فاصله ی قنات محله بالا تا استخر حدود چهارصد متر و دیگری ششصد متر می باشد. از بنا های قدیمی موجود در روستا دو برج باقی که یکی نیمه مخروبه در مزرعه امین اباد کنار استخر واقه شده و بالعکس تمامی برج های منطقه به جای پلان دایره،مربع شکل بوده و تمامی اضلاعش شش متر و ارتفاع آن ده متر و از معماری متفاوتی برخوردار است.ضخامت دیوارش حدود هفتاد سانتیمتر و تا ارتفاع یک متری از سنگ های کوهی و محلی احداث و در فاصله ی یک متری از سنگ های کوهی و محلی احداث و در فاصله ی یک متری و انتهایی از آجر برای تیرکش ها و دیده بانی استفاده نموده اند.این برج ازگل و خشت بنا گردیده و شامل دو طبقه بوده که فعلا تنها دیواره جهت های شرقی و جنوبی باقی مانده است. برج دوم،بالای بلندی و در کنار مزارع آبادی قرار گرفته وسالم تر است.بی شک دیده بانی جاده های منتهی به روستا از طریق آن صورت می پزیرفته و دارای دو طبقه می باشد.فاصله ی یک متر مانده به انتها،دیواره ی اصلی بنا دور خورده و چرخیدن نگهبان را در اطرافش میسر می ساخته است،ضخامت دیوارش یک متر ونیم و تا ارتفاع دو متری از نمای سنگ کوهی بهره برده اند.ارتفاع آن ده متر بوده که در حال حاظر به علت تخریب کنگره های آجری بالا،به نه متر کاهش یافته است.از داخل،سقف طبقه ی اول به طور کامل فرو ریخته؛اما وجود طاقچه هایی در هر دو طبقه نشانگر سکونت و زندگی دیدبان به مدت زمان طولانی می باشد.درب اصلی و ورودی هر دو برج در ارتفاع پایین قرار داده اند و به نظر می آید از لحاظ ایمنی و امنیتی انچنان حائز اهمیت نبوده است.روبه روی این محل یک بوکنه ی قدیمی قرار دارد که در داخل آن سه اتاقک،جدای از هم حفاری گردیده و در زمان شدید بودن بارندگی وجاری شدن سیل،پناهگاه ساکنین به حساب می آمده است.((آخرین مورد استفاده از این بوکنه سال 1331 عنوان می شود که به دلیل شدت بارش در طول چند روز،اهالی بالاجبار ترک خانه و کاشانه نموده و از ترس جان باختن زیر آوار، همگی به آن پناه برده بودند.)) ((یگر اثر قدیمی روستا،دو اسیاب آبی می باشد.اولی که قدمت بیشتری برایش متصور است در محله ی پایین و نزدیکی منزل ملک قرار داشته؛اما متاسفانه بطورکلی محو شده است.دیگرآسیاب، کنار استخر محله بالا احداث نموده بودند که آن همدر حال حاضر مدفون خروار ها خاک است. این آسیاب قدیمی،دارای راهی مالرو بوده و ساکنین با چهار پایان خود گندم و جو را وارد راهرو اورودی می نمودند که تا کنار آسیاب،این مسیر ادامه داشته و به آن ((چاه دین))می گفتند.چه خوب بود که میراث فرهنگی استان تفحص بیشتری به عمل آورده و در صورت امکان با تخلیه ی تنوره ی چاه و بازسازی مسیر شصت متری،آن را به صورت اول،بازسازی می نمود.اولین مسجد جامع فخراباد،مابین دو محله ی بالا و پایین واقع که مصالح ساختمانی آن تنها از گل و خشت بود و گنبدی بلند ایوانی شبیه مسجد گوهرشاد داشت.متاسفانه حدود چهل و پنج سال پیش تخریب و مسجدی با آجر و آهن جایگزین نموده اند.))در محله بالا،حمامی خزینه ای وجود داشت.این بنا در دل زمین احداث و آب آن از طریق قنات تامین می گردید.امروزه حمام مذکور به زباله دانی تبدیل شده است.یک باب منزل،معروف به منزل خواجه فخر الدین (منزل ملک) در کنار چشمه ی آب محله پایین وجود دارد که در سه طبقه ساخته سده و در اثر حفاری سارقین میراث فرهنگی، تنها مقداری از خرابه های آن خود نمایی می کند. حوالی محله پایین،کوهی بنام میل گهر،سر به فلک کشیده است.دیگر کوههای فخرآباد با فاصله بیشتر از آبادی جا خوش کرده و آنها را میل شتر،میل زرد،کوه آخوند،لا گرتی و لای گوتی می نامند. فعلا فخرآباد دارای جاده ی آسفالت،آب آشامیدنی،برق سراسری،خانه ی بهداشت،مدرسه ی ابتدایی،حمام،مسجد،مخابرات،حسینیه،پست بانک،استخر ذخیره آب و غیره می باشد.جمعیت روستا در حال حاظر200 نفر بوده و بهترین محصولش انار و به علت سیاهی رنگ دانه ها و پوست قرمزش معروف است.

منابع:کتاب(عقدا بزرگ شهری کوچک)